Khi có người chuyển vào phòng trọ giữa kỳ, hãy chốt chỉ số công tơ tại lúc bàn giao, tách số điện trước và sau mốc đó rồi chỉ chia cho người mới phần điện phát sinh trong thời gian họ ở theo cách cả phòng đã thống nhất.
Nếu không có số đo tại ngày chuyển vào, có thể dùng số ngày ở để ước tính. Hãy ghi rõ đây là khoản ước tính và chọn cách chia phù hợp với việc thiết bị dùng chung chạy trước và sau ngày chuyển phòng. Các số tiền trong bài là ví dụ để minh họa cách tính, dùng hóa đơn thực tế của bạn khi quyết toán.
Lấy kỳ hóa đơn làm mốc
Hãy kiểm tra ngày ghi chỉ số đầu kỳ và cuối kỳ trên hóa đơn hoặc thông báo của đơn vị cung cấp điện. Kỳ ghi điện có thể bắt đầu và kết thúc ở giữa hai tháng dương lịch. Ví dụ, nếu kỳ tính từ ngày 5 tháng 11 đến ngày 5 tháng 12, người vào ngày 20 tháng 11 ở 15 ngày trong kỳ đó theo quy ước lấy chênh lệch giữa các ngày tại cùng giờ. Chia theo 11 ngày còn lại của tháng 11 sẽ bỏ sót phần từ đầu tháng 12 đến khi chốt số. Khách hàng có thể kiểm tra thông tin ghi chỉ số và tiêu thụ trên kênh chăm sóc phù hợp với địa phương. EVN hướng dẫn theo dõi lịch ghi chỉ số và điện năng tiêu thụ.
Tiếp theo, xác định hóa đơn đang cấp điện cho phần nào. Một căn hộ chia phòng có thể chỉ dùng một công tơ cho cả căn. Một dãy trọ có thể có công tơ tổng và công tơ riêng cho từng phòng. Nếu bạn đang tính cho một phòng có công tơ riêng, dùng chỉ số của phòng để đo lượng dùng, đồng thời hỏi người phụ trách cách xác định khoản điện của phòng từ chứng từ. Nếu hóa đơn gồm cả các phòng khác, cần biết phần tiền đã phân về phòng của mình trước khi chia tiếp cho những người trong phòng. Lấy tiền của cả dãy rồi chia cho số người trong một phòng sẽ dùng sai phạm vi.
Chốt và đọc chỉ số công tơ ngày chuyển vào
Đọc chỉ số hiển thị theo đơn vị kWh tại lúc bàn giao. Nếu có nhiều công tơ, xác nhận đúng mã công tơ hoặc số phòng trước khi ghi. Có thể chụp một ảnh toàn cảnh để nhận diện thiết bị và một ảnh đủ sáng để nhìn số. Ghi ngày và giờ cùng chỉ số vào biên bản hoặc tin nhắn chung. Khi chụp gần nửa đêm hoặc vào ngày đổi người, ghi rõ thời điểm theo giờ thực tế. Nếu công tơ hiển thị luân phiên nhiều màn hình, xác nhận màn hình nào là chỉ số điện năng cần dùng với người quản lý hoặc hướng dẫn của thiết bị.
Với một phòng có chỉ số đầu kỳ 1.200 kWh, bàn giao ở 1.245 kWh và cuối kỳ ở 1.320 kWh, phần trước bàn giao là 45 kWh và phần sau là 75 kWh. Tổng hai phần bằng 120 kWh. Bạn có thể đối chiếu trực tiếp bằng phép trừ 1.320 trừ 1.200. Nếu tổng phần trước và sau không khớp với toàn kỳ, kiểm tra lại ba mốc trước khi tính tiền. Nếu công tơ đã thay trong kỳ, cần có cả chỉ số chốt của công tơ cũ và chỉ số bắt đầu của công tơ mới để cộng sản lượng theo từng thiết bị.
Giữ thống nhất cách đọc phần lẻ nếu thiết bị hiện số thập phân. Ví dụ, chỉ số 1.245,6 kWh có thể được ghi bằng một chữ số sau dấu phẩy nếu các mốc còn lại cũng đọc được ở độ chi tiết đó. Đừng tự bỏ dấu thập phân rồi coi 12.456 là chỉ số khi màn hình thực sự hiển thị 1.245,6. Với ảnh mờ, hỏi lại khi còn ở thời điểm bàn giao. Một chỉ số ước đoán từ ảnh không rõ dễ gây chênh lệch hơn một phép tính tiền làm tròn theo quy ước đã thống nhất.

Chia hóa đơn theo hai đoạn có đo được
Giả sử cả phòng dùng 120 kWh và khoản điện dùng để chia là 360.000 đồng. Cả nhóm thống nhất phân bổ khoản thực trả theo tỷ lệ kWh của hai đoạn. Phần trước khi người mới vào là 360.000 × 45 ÷ 120, bằng 135.000 đồng. Phần sau là 360.000 × 75 ÷ 120, bằng 225.000 đồng. Nếu Linh ở trọn kỳ và Nam chỉ ở sau lúc bàn giao, đồng thời hai người chia đều phần sau, Nam trả 112.500 đồng. Linh trả 135.000 đồng của phần đầu cộng 112.500 đồng của phần sau, tổng cộng 247.500 đồng.
Trong ví dụ này, phép chia tiền theo tỷ lệ kWh dùng mức bình quân của khoản thực trả, tức 360.000 đồng chia 120 kWh bằng 3.000 đồng trên mỗi kWh để phân bổ nội bộ. Con số đó được suy ra từ hóa đơn giả định. Nếu hóa đơn có các khoản thuộc nhiều kỳ, hãy xác định khoản nào dùng cho kỳ hiện tại trước khi áp dụng tỷ lệ. Khoản còn nợ từ kỳ trước có thể cần đối chiếu với người đã ở kỳ đó. Tiền đặt cọc hoặc tiền thuê phòng nên ghi ở dòng riêng để mỗi người hiểu mình đang thanh toán khoản nào.
Nếu một người khác rời phòng ngay lúc Nam vào, phần trước bàn giao có thể thuộc về Linh và người cũ, còn phần sau thuộc về Linh và Nam. Giữ hai đoạn như trên, chia phần đầu 135.000 đồng giữa Linh và người cũ nếu họ đã đồng ý chia đều. Mỗi người chịu 67.500 đồng cho đoạn đầu. Phần sau vẫn là 112.500 đồng mỗi người. Linh góp tổng cộng 180.000 đồng, người cũ góp 67.500 đồng và Nam góp 112.500 đồng. Cộng cả ba khoản được đúng 360.000 đồng. Cách cộng ngược giúp phát hiện trường hợp một người bị tính hai lần trong ngày bàn giao.
Khi không có chỉ số giữa kỳ, chia theo ngày thế nào?
Trước tiên kiểm tra xem có nguồn nào phục hồi được số đo tại mốc chuyển vào. Có thể là ảnh của người giao phòng, biên bản bàn giao hoặc dữ liệu theo ngày nếu dịch vụ điện của khu vực cung cấp cho đúng công tơ. Nếu chỉ có ảnh chụp sau ngày chuyển vào, ghi rõ giờ chụp và đánh dấu khoảng chưa đo được. Bạn có thể giữ số đo thật cho phần đã biết rồi ước tính phần còn thiếu theo thỏa thuận. Phương án này có cơ sở rõ hơn việc tự chọn một chỉ số tròn cho ngày chuyển phòng.
Nếu chỉ có tổng tiền và ngày chuyển vào, một cách ước tính là chia hóa đơn theo từng đoạn ngày rồi chia từng đoạn cho số người đã ở. Với kỳ 30 ngày và hóa đơn 360.000 đồng, mức bình quân theo ngày là 12.000 đồng. Giả sử Linh ở từ đầu kỳ và Nam ở 10 ngày cuối. Khoản 20 ngày đầu là 240.000 đồng do Linh chịu. Khoản 10 ngày sau là 120.000 đồng, chia hai thành 60.000 đồng mỗi người. Linh trả tổng cộng 300.000 đồng và Nam trả 60.000 đồng.
Cách này giả định mỗi ngày của kỳ có chi phí gần nhau. Nếu 20 ngày đầu phòng hầu như chỉ chạy tủ lạnh và 10 ngày cuối hai người thường xuyên dùng máy lạnh, khoản 120.000 đồng cho giai đoạn sau có thể thấp hơn chi phí thực tế. Ngược lại, nếu người chuyển vào vẫn thường xuyên vắng nhà và phòng giảm dùng thiết bị, chia bình quân theo ngày có thể cho kết quả cao hơn. Hãy ghi rõ mốc ngày, phép tính và giả định để người cùng phòng hiểu khoản nào đo được và khoản nào do cả nhóm đồng ý ước tính.
Khi nào dùng cách chia theo người-ngày?
Cách chia theo người-ngày giả định mức tiêu thụ tăng theo số người có mặt. Cộng số ngày ở của tất cả thành viên, rồi lấy tổng tiền nhân với số ngày của mỗi người và chia cho tổng số người-ngày. Trong ví dụ Linh ở 30 ngày và Nam ở 10 ngày, tổng là 40 người-ngày. Với 360.000 đồng, mỗi người-ngày tương ứng 9.000 đồng. Linh góp 270.000 đồng và Nam góp 90.000 đồng. Kết quả khác phép chia theo từng đoạn vì hai người có mặt đồng thời trong 10 ngày cuối làm trọng số của giai đoạn cuối tăng.
Nhóm có thể chọn người-ngày nếu phần lớn chi phí đến từ nhu cầu cá nhân tương đối giống nhau, chẳng hạn số lượt sử dụng bình nóng lạnh hoặc nấu ăn bằng điện. Nếu tủ lạnh, bộ phát mạng hoặc thiết bị dùng chung chạy đều dù có một hay hai người, chi phí nền ít phụ thuộc số người hơn. Khi đủ thông tin, cả phòng có thể thống nhất tách một khoản dùng chung theo thời gian và chia phần còn lại theo người-ngày. Ghi số tiền và tiêu chí của từng phần trước khi cộng. Nếu chưa đo riêng thiết bị, đánh dấu phần tách này là quy ước, vì hóa đơn tổng không cho biết chính xác thiết bị nào gây ra khoản nào.
Ghi bảng đối chiếu để mọi người tự kiểm tra
Một bảng đơn giản có thể ghi mỗi đoạn trên một dòng, gồm ngày bắt đầu, ngày kết thúc, chỉ số đầu, chỉ số cuối, số kWh, tiền của đoạn và người chia. Với đoạn chỉ tính theo thời gian, ghi số ngày và bỏ trống hai ô chỉ số thay vì điền một số điện giả định. Tách ô chứa số tiền hóa đơn thực tế khỏi các ô công thức. Nhờ vậy, khi có hóa đơn chính thức, bạn có thể thay đúng một số và kiểm tra từng khoản thay đổi. Nếu dùng bảng tính chung, giữ thêm ảnh chỉ số hoặc đường dẫn đến chứng từ ở vị trí mà những người liên quan được phép mở.
Trước khi chốt, làm ba phép kiểm tra. Cộng số điện của các đoạn để đối chiếu với điện toàn kỳ nếu có số đo. Cộng tiền của các đoạn để đối chiếu với tổng tiền được phân bổ. Cuối cùng cộng tiền của từng người để bảo đảm bằng tổng các đoạn. Ví dụ, nếu chia 100.000 đồng đều cho ba người và làm tròn đến đồng, hai người có thể góp 33.333 đồng, người còn lại góp 33.334 đồng theo cách đã thống nhất. Tách một dòng điều chỉnh làm tròn sẽ giúp các thành viên thấy vì sao có chênh một đồng và tránh vô tình phân bổ nhiều hơn tổng tiền.
Nếu người mới đã tạm ứng 50.000 đồng lúc chuyển vào và phần của họ theo quyết toán là 112.500 đồng, số cần góp thêm là 62.500 đồng. Hãy ghi rõ phần được phân bổ và số đã ứng ở hai dòng riêng. Khi một người thanh toán cho chủ nhà thay cả phòng, bảng nên phân biệt ai nộp tiền cho bên thu và ai còn phải hoàn lại cho người đã nộp. Hai thông tin này giải quyết hai việc khác nhau. Một giao dịch thanh toán toàn bộ hóa đơn không tự cho biết người đứng tên phải chịu hết chi phí của kỳ đó.
Xử lý các mốc ra vào phức tạp
Nếu có hai người chuyển vào cách nhau vài ngày, tách kỳ thành ba đoạn và ghi danh sách người ở từng đoạn. Ví dụ, Linh ở xuyên suốt, Nam vào ngày 12 và Mai vào ngày 21. Đoạn đầu chỉ tính cho Linh, đoạn giữa tính cho Linh và Nam, đoạn cuối tính cho cả ba theo tỷ lệ đã thống nhất. Nếu có ảnh công tơ lúc Nam vào nhưng thiếu ảnh khi Mai vào, vẫn dùng số đo thật cho đoạn đầu. Phần từ ngày Nam vào đến cuối kỳ có thể chia tiếp theo ngày nếu không phục hồi được số đo tại ngày Mai vào. Cách ghi này cho thấy chỗ nào có dữ liệu và chỗ nào dùng giả định.
Nếu phòng trống trước khi người mới đến, xem trong thời gian đó có điện tiêu thụ hay không và khoản ấy thuộc phạm vi bàn giao nào. Chẳng hạn tủ lạnh vẫn chạy hoặc công việc vệ sinh phòng dùng điện. Ghi riêng khoảng trống kèm ảnh đo nếu có, rồi đối chiếu với người giao phòng trước khi quyết toán. Nếu chỉ số tại giờ vào phòng bằng chỉ số đầu kỳ nhưng kỳ đó có một khoản thu khác, kiểm tra tên khoản và thời điểm phát sinh. Không dùng phép chia theo kWh nếu tổng kWh bằng không. Khi đó phép chia không xác định và khoản tiền cần được giải thích riêng theo chứng từ.
Khi một người đi công tác trong thời gian vẫn giữ phòng, phân biệt số ngày có mặt với số ngày có quyền sử dụng phòng. Có nhóm tính ngày theo bàn giao chìa khóa vì thiết bị dùng chung vẫn chạy. Có nhóm tính theo ngày hiện diện cho phần điện cá nhân. Hãy áp dụng cùng định nghĩa cho tất cả thành viên. Nếu không ai ghi số ngày vắng từ đầu kỳ, việc đếm lại qua trí nhớ có thể thiếu chính xác. Dùng quy ước đã thống nhất trước và ghi ngoại lệ cụ thể nếu cả nhóm đồng ý tách một khoản có thể kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Người vào đúng ngày chốt điện có phải trả kỳ cũ không?
Đối chiếu giờ bàn giao với giờ ghi số cuối kỳ. Nếu chỉ số được chốt trước khi người mới nhận phòng, kỳ điện cũ kết thúc trước mốc sử dụng của họ. Nếu người mới đã ở trước giờ ghi số, có thể có một phần điện phát sinh trong khoảng đó. Khi chỉ có ngày mà thiếu giờ, cả phòng nên thống nhất một quy ước nhất quán và ghi rõ trong phép chia.
Có nên lấy tổng hóa đơn chia đều cho số người cuối tháng?
Cách chia đều phù hợp khi những người được tính có thời gian ở và trách nhiệm chia tương đương theo thỏa thuận. Nếu một người chỉ đến vào cuối kỳ, xác định phần phát sinh trong thời gian họ ở trước rồi mới chia trong nhóm. Xem ngày chốt công tơ để xác định đúng số ngày còn lại của kỳ. Một tháng trên lịch có thể kết thúc trước ngày ghi số thực tế.
Phòng dùng chung công tơ với khu vực hành lang thì chia thế nào?
Kiểm tra xem phần điện hành lang đã được đo riêng hoặc có cách phân bổ được ghi trong trao đổi với người quản lý hay chưa. Nếu có số đo riêng, giữ khoản đó thành một dòng khi đối chiếu. Nếu không có số đo, các bên cần làm rõ cách phân bổ, ví dụ theo số phòng đang sử dụng hoặc theo quy ước đã thống nhất. Ghi số tiền chung và số tiền trong phòng trước khi chia cho từng người.
Nên giữ lại gì cho lần chuyển vào sau?
Lưu ảnh chỉ số, ngày giờ, tên phòng và phần hóa đơn dùng để chia. Một dòng xác nhận từ người cũ, người mới và người phụ trách phòng giúp các bên dùng cùng một mốc. Khi nhận hóa đơn, đối chiếu ba ảnh hoặc ba số ghi ở đầu kỳ, lúc bàn giao và cuối kỳ. Nếu thiết bị đã đổi hoặc phạm vi cấp điện khác đi, ghi thêm sự kiện đó ở đúng ngày phát sinh.
Hỏi đáp nhanh Hỏi gì đáp nấy!